Fotografie NAF Dementi (materiały z zasobu Ośrodka "Pamięć i Przyszłość" we Wrocławiu)

Dementi Niezależna Agencja Fotograficzna założona została we Wrocławiu na początku VIII 1982 jako jedna ze struktur Solidarności Walczącej. Dokumentowała strajki, manifestacje, głodówki protestacyjne, a także codzienność życia w Polsce lat 80. – sklepy, kolejki po żywność, patrole wojska i milicji, napisy na murach, akcje ulotkowe itp. Fotografie ukazywały się w prasie podziemnej (początkowo głównie w „Biuletynie Dolnośląskim”), były przemycane za granicę i publikowane w światowych mediach.

Dementi sfilmowała m.in. jedno z najbardziej znanych na świecie świadectw stanu wojennego – moment rozjechania demonstranta Jarosława Hyka przez ciężarówkę ZOMO na pl. Czerwonym we Wrocławiu w czasie manifestacji 31 VII 1982. W późniejszym czasie reportaże z pierwszych happeningów Pomarańczowej Alternatywy zamieścił m.in. „The New York Times”. Świat obiegły też zdjęcia z manifestacji ekologicznych Ruchu Wolność i Pokój.

Głównymi zagranicznymi odbiorcami materiałów Agencji były pisma emigracyjne – paryski „Kontakt”, londyński „Dziennik Polski”, kanadyjski „The Polish Express” oraz „Liberation”, „Russkaja Mysl”, „Tages Zeitung”, „The Guardian”, „Boston Globe”, „Paris Match”.

W latach 1982-1983 główną rolę w NAF Dementi odgrywali K. Gulbinowicz, S. Gulbinowicz, D. Nowak, W. Wójcik. W 1984 Agencja uniezależniła się od Solidarności Walczącej, a w jej działalności zaznaczyła się rola A. Łosia, D. Błahut-Biegańskiej, A. Łuca, H. Prykiela.

Od połowy lat osiemdziesiątych NAF Dementi zaczęła swoją działalność prowadzić także na terenie NRD, Czechosłowacji, Rumunii, Litwy i Łotwy.

W 1988 fotografowie NAF Dementi zostali laureatami Nagrody Dziennikarzy Niezależnych im. Cyryla Lokajskiego, przyznanej przez niezależne Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. W tym samym roku NAF Dementi otrzymała nagrodę Niezależnej Fundacji Popierania Kultury Polskiej Pol-Cul.

Agencja została rozwiązana w roku 1991.

oprac. Artur Adamski

(cyt. za encysol.pl - Encyklopedia Solidarności)

Wybrane fotografie ze zbiorów Centrum Historii "Zajezdia" - Ośrodek "Pamieć i Przyszłość we Wrocławiu" przedstawiające wydarzenia z udziałem członków i sympatyków Solidarności Walczącej. Fotografowie NAF Dementi: T. Kizny, A. Łoś, A. Łuc, H. Prykiel.

 

  • FDEM-2974; Wrocław, 1983. Podziemna drukarnia Solidarności Walczącej, druk prasy podziemnej w technice sitodruku.
    FDEM-2974; Wrocław, 1983. Podziemna drukarnia Solidarności Walczącej, druk prasy podziemnej w technice sitodruku.
  • FDEM-688; Wrocław, 14-12-1987. Pl. Grunwaldzki, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i innych więźniów politycznych zorganizowany przez Ruch Wolność i Pokój. 
    FDEM-688; Wrocław, 14-12-1987. Pl. Grunwaldzki, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i innych więźniów politycznych zorganizowany przez Ruch Wolność i Pokój. 
  • FDEM-696; Wrocław, 25-11-1987. Ul. Świdnicka, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i Hanny Łukowskiej-Karniej. N/z od lewej: Leszek Budrewicz, Władysław Frasyniuk, Radosław Gawlik.
    FDEM-696; Wrocław, 25-11-1987. Ul. Świdnicka, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i Hanny Łukowskiej-Karniej. N/z od lewej: Leszek Budrewicz, Władysław Frasyniuk, Radosław Gawlik.
  • FDEM-700; Wrocław, 25-11-1987. Ul. Świdnicka, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i Hanny Łukowskiej-Karniej. N/z od lewej: Włodzimierz Mękarski, Mirosław Jasiński, działacz SPCZ, Leszek Budrewicz, Władysław Frasyniuk, Radosław Gawlik
    FDEM-700; Wrocław, 25-11-1987. Ul. Świdnicka, protest ws. uwolnienia Kornela Morawieckiego i Hanny Łukowskiej-Karniej. N/z od lewej: Włodzimierz Mękarski, Mirosław Jasiński, działacz SPCZ, Leszek Budrewicz, Władysław Frasyniuk, Radosław Gawlik
  • FDEM-596; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą
    FDEM-596; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą
  • FDEM-597; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
    FDEM-597; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
  • FDEM-598; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
    FDEM-598; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
  • FDEM-599; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
    FDEM-599; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
  • FDEM-4360; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
    FDEM-4360; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą. 
  • FDEM-601; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą
    FDEM-601; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą
  • FDEM-4379; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą.
    FDEM-4379; Wrocław 11-11-1988. Demonstracja w 70 rocznicę odzyskania niepodległości zorganizowana przez Polską Partię Socjalistyczną i Solidarność Walczącą.
  • FDEM-630; Wrocław 13-12-1988. Manifestacja w 7. rocznice wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, zorganizowana przez PPS, SW, RKW NSZZ Solidarność, NZS, Federacja Zielonych, n/z przemawia Andrzej Gwiazda 
    FDEM-630; Wrocław 13-12-1988. Manifestacja w 7. rocznice wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, zorganizowana przez PPS, SW, RKW NSZZ Solidarność, NZS, Federacja Zielonych, n/z przemawia Andrzej Gwiazda 
  • FDEM-631; Wrocław 13-12-1988. Manifestacja w 7. rocznice wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, zorganizowana przez PPS, SW, RKW NSZZ Solidarność, NZS, Federacja Zielonych, n/z min. : Józef Pinior - drugi od lewej, Władysław Frasyniuk - trzeci od lewej, przemawia Andrzej Gwiazda.
    FDEM-631; Wrocław 13-12-1988. Manifestacja w 7. rocznice wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, zorganizowana przez PPS, SW, RKW NSZZ Solidarność, NZS, Federacja Zielonych, n/z min. : Józef Pinior - drugi od lewej, Władysław Frasyniuk - trzeci od lewej, przemawia Andrzej Gwiazda.
  • FDEM-1435; Wrocław, 08-03-1989. Demonstracja w rocznicę Marca 68 zorganizowana przez NZS i SW (Solidarność Walcząca).
    FDEM-1435; Wrocław, 08-03-1989. Demonstracja w rocznicę Marca 68 zorganizowana przez NZS i SW (Solidarność Walcząca).
  • FDEM-4534; Wrocław, 08-03-1989. Demonstracja w rocznicę Marca 68 zorganizowana przez NZS i SW (Solidarność Walcząca).
    FDEM-4534; Wrocław, 08-03-1989. Demonstracja w rocznicę Marca 68 zorganizowana przez NZS i SW (Solidarność Walcząca).
  • FDEM-1492; Wrocław, 3-05-1989, demonstracja zorganizowana przez SW i FMW (Federacja Młodzieży Walczącej) w święto Konstytucji 3 Maja
    FDEM-1492; Wrocław, 3-05-1989, demonstracja zorganizowana przez SW i FMW (Federacja Młodzieży Walczącej) w święto Konstytucji 3 Maja
  • FDEM-5174; Wrocław 22-06-1989. Demonstracja zorganizowana przez PPS i SW przeciw kandydaturze gen. Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta pod hasłem: „Jaruzelski musi odejść”.
    FDEM-5174; Wrocław 22-06-1989. Demonstracja zorganizowana przez PPS i SW przeciw kandydaturze gen. Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta pod hasłem: „Jaruzelski musi odejść”.
  • FDEM-1667; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
    FDEM-1667; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
  • FDEM-1673; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
    FDEM-1673; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
  • FDEM-1676; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
    FDEM-1676; Wrocław, 13-12-1989 Manifestacja w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zorganizowana przez Solidarność Walcząca, KPN i Federację Młodzieży Walczącej.
  • FDEM-6125; Wrocław, 01-03-1990. Demonstracja SW i Partii Nowej Prawicy pod hasłami: „Precz z sowiecka okupacją”, „Jaruzelski musi odejść” i „Rozwiązać SB”.
    FDEM-6125; Wrocław, 01-03-1990. Demonstracja SW i Partii Nowej Prawicy pod hasłami: „Precz z sowiecka okupacją”, „Jaruzelski musi odejść” i „Rozwiązać SB”.
  • FDEM-2087; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy
    FDEM-2087; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy
  • FDEM-2092; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy Fot
    FDEM-2092; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy Fot
  • FDEM-2094; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy Fot
    FDEM-2094; Wrocław, 30-03-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niepodległości Litwy Fot
  • FDEM-6118; Wrocław, 26-04-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niezależności i państwowości Litwy (Litewska Rada Najwyższa ogłosiła deklarację niepodległości 11 marca 1990 r.) i przeciw stacjonowaniu armii sowieckiej w Polsce.
    FDEM-6118; Wrocław, 26-04-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niezależności i państwowości Litwy (Litewska Rada Najwyższa ogłosiła deklarację niepodległości 11 marca 1990 r.) i przeciw stacjonowaniu armii sowieckiej w Polsce.
  • FDEM-6124; Wrocław, 26-04-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niezależności i państwowości Litwy (Litewska Rada Najwyższa ogłosiła deklarację niepodległości 11 marca 1990 r.) i przeciw stacjonowaniu armii sowieckiej w Polsce.
    FDEM-6124; Wrocław, 26-04-1990, Demonstracja SW i KPN na rzecz uznania przez rząd Mazowieckiego niezależności i państwowości Litwy (Litewska Rada Najwyższa ogłosiła deklarację niepodległości 11 marca 1990 r.) i przeciw stacjonowaniu armii sowieckiej w Polsce.